Tütün Ambalajı ve Uyarı Kuralları: Türkiye'de Düz Paket, AB'de Yeni Kurallar

Kısaca: Türkiye’de tütün ürünleri standart düz pakette satılır. Bu kural 2018’de 7151 sayılı Kanun’la 4207 sayılı Kanun’a eklendi ve 2020 başından beri uygulanıyor. Isıtmalı tütün çubukları da tütün ürünü olduğu için bu kapsamdadır. Avrupa Birliği’nde ise 2022/2100 sayılı direktif, ısıtmalı tütün ambalajları için uyarı muafiyetini kaldırdı.

Türkiye: standart düz paket

Ne değişti? 15 Kasım 2018’de kabul edilen ve 5 Aralık 2018’de Resmî Gazete’de yayımlanan 7151 sayılı Kanun, 4207 sayılı Kanun’un bazı maddelerini değiştirdi. Bu değişikliklerle:

• Tütün ürünlerinin standart ve düz ambalajla satışa sunulması zorunlu hale geldi. Marka ve logo kullanımı sınırlandırıldı.
• Ambalajın iki büyük yüzeyinde resimli ve yazılı sağlık uyarılarının asgari bir oranda yer alması şartı getirildi.
• Uygulamanın ayrıntıları (renk, yazı tipi, uyarının oranı ve yerleşimi) Tarım ve Orman Bakanlığı yönetmeliğine bırakıldı.

Ne zaman başladı? Basına yansıyan bilgilere göre 5 Ocak 2020’den itibaren yalnızca yeni standart paketler satılabiliyor.

Uyarının ambalajdaki kesin oranı ve tasarım kuralları yönetmelikte yer aldığı için güncel yönetmelik metnine bakılmalıdır.

Avrupa Birliği: 2022/2100 sayılı direktif

AB’nin tütün ürünleri direktifi (2014/40/AB), sigara dışındaki bazı içilen tütün ürünleri için üye ülkelere bir muafiyet imkânı tanıyordu: bu ürünler bilgilendirme mesajı ve birleşik sağlık uyarısı (resim + metin) zorunluluğundan muaf tutulabiliyordu.

Komisyon, ısıtmalı tütünün satışlarındaki büyük artışı “koşullarda önemli değişiklik” olarak tespit etti ve 2022/2100 sayılı Yetki Devrine Dayanan Direktif’le iki değişiklik yaptı:

• Uyarı muafiyeti kalktı: İçilerek kullanılan ısıtmalı tütün ürünleri artık bu muafiyetten yararlanamıyor.
• Aroma yasağı: Sigarada uygulanan karakteristik aroma yasağı ısıtmalı tütüne genişletildi. Ayrıntılar için AB aroma yasağı yazısına bakın.

Direktif, ısıtmalı tütünü özelliklerine göre “dumansız” ya da “içilerek kullanılan” ürün olarak sınıflandırıyor. Muafiyetin kaldırılması yalnızca içilerek kullanılan ürünleri kapsıyor. Üye ülkeler direktifi kendi kanunlarıyla uyguluyor. Örneğin İspanya bunu 5/2024 sayılı Kanun’la yaptı.

Ambalajdaki özel uyarılar

Genel sağlık uyarılarının yanında bazı ülkeler ürüne özgü uyarılar da isteyebiliyor. Örneğin İtalya, TEREA çubuklarının içindeki keskin metal parça için ambalajdaki uyarının büyütülmesini istedi. Ayrıntılar için TEREA çubuğundaki metal parça yazısına bakın.

Türkiye’deki diğer kurallar için reklam yasağı ve 18 yaş sınırı yazılarına bakabilirsiniz.